القدس العربی نوشت:
در دو روز گذشته، نشانههایی از خوشبینی در جهان و منطقه عرب پدیدار شده است و احتمال دستیابی آمریکا و ایران به توافق در یک بازه زمانی کوتاه افزایش یافته است مبنی بر این که طی آن مذاکرات فشردهای در مورد همه موارد اختلاف، از جمله برجستهترین آنها، باز شدن تنگه هرمز، انجام خواهد شد؛ نکتهای که به گفته دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، توسط ایالات متحده در نظر گرفته نشده بود و او از این موضوع «غافلگیر» شده است.
روزنامه القدس العربی با اشاره به این موضوع، در سرمقاله امروز خود آورده است: اهمیتیافتن جغرافیا در برابر برتری فناوری تنها شگفتی بزرگ این جنگ نبود؛ این جنگ همچنین روند «غنیسازی» عناصر انفجار در نظام عربی را تسریع کرد؛ عناصری که پس از آشکار شدن ضعف بزرگ این نظام در برابر هول و فاجعه نسلکشی اسرائیل علیه فلسطینیان در نوار غزه، و نیز در برابر «جنگهای حمایتی» که از لبنان و یمن آغاز شد، با شدت در حال شکلگیری بود.
سپس جنگ آمریکا–اسرائیل علیه ایران و خسارات سنگینی که کشورهای عربی خلیج فارس متحمل شدند، این وضعیت را تشدید کرد؛ کشورهایی که قرار بود از حمایت آمریکا برخوردار باشند، چرا که «متحدان اصلی خارج از ناتو» به شمار میروند؛ مانند عربستان سعودی، قطر، بحرین و کویت؛ یا «متحد دفاعی اصلی» همچون امارات؛ یا کشورهایی که دارای توافقنامههای شراکت راهبردیاند که امکان استفاده از فرودگاهها و پایگاههای هوایی را فراهم میکند، مانند سلطنت عمان.
یادآوری این نکته مفید است که تأسیس شورای همکاری خلیج فارس در سال ۱۹۸۱ در پی جنگ دیگری، یعنی جنگ ایران و عراق، صورت گرفت. ایده اصلی از تشکیل آن، ایجاد چارچوبی برای امنیت جمعی و هماهنگی تلاشهای دفاعی بود؛ اما این ایده عملاً محقق نشد آن هم به دلیل سادهای: کشورهای خلیج فارس به تضمینهای آمریکا اعتماد کردند و آن را بازدارنده اصلی در برابر تهدیدهای منطقهای دانستند؛ امری که نتایج جنگ اخیر علیه ایران عملاً آن را زیر سؤال برد.
سومین شگفتی که در خلال جنگ آشکار شد، اعلام خروج امارات از سازمانهای اوپک و اوپک پلاس در همان روزی بود که نشست شورای همکاری خلیج فارس در شهر جده برگزار میشد. این اقدام با استقبال رئیسجمهور آمریکا روبهرو شد؛ اما زمانبندی و محتوای آن نشاندهنده فاصلهگرفتن قابلتوجه ابوظبی از اجماع در شورای همکاری، و بهویژه از عربستان سعودی بود که رهبر عملی این دو سازمان به شمار میرود. امارات همچنین از سازمان کشورهای عرب صادرکننده نفت (اوابک) نیز خارج شد.
