اطلاعاتی سری از فعالیت و تأسیسات هستهای اسرائیل
پایگاه اطلاعرسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی – محمدامین خدابنده؛ سند پیش رو، یک بولتن ویژه اطلاعاتی بهکُلی سری و دارای ردهبندی بسیار مهم و برجسته از برهه حساس تاریخی در اواخر دهه ۶۰ میلادی است. این اسناد متعلق به سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) و بهطور مشخص واحد اطلاعات خارجی است که نشاندهنده درز اطلاعاتی از فعالیتهای هستهای رژیم صهیونیستی و تبادلات پنهانی میان سرویسهای اطلاعاتی و کشورها در آن زمان بر سر مجهز شدن به تکنولوژی هستهای و تکاپوی اطلاعاتی در این زمینه برای فهم دستاوردها و جزئیات فعالیت کشورها در این زمینه است.
نکته حائز اهمیت دیگر در این سند، منبع دستیابی به آن است؛ گزارش اصلی توسط اداره اطلاعات نظامی ارتش عراق در ژوئن ۱۹۶۸ تهیه شده بود، اما یکی از منابع نمایندگی ساواک در پاکستان موفق به دستیابی به آن شده و پس از ترجمه، آن را در اختیار این سازمان قرار داده است. تاریخ ثبت نهایی این گزارش در سلسله مراتب ساواک، ۲۸ آبان ۱۳۴۷ ذکر شده است. این سند در واقع یک بولتن جامع است که در ۲۰ بند، تمامی زوایای برنامه هستهای اسرائیل را از دیدگاه اطلاعاتی ارتش عراق کالبدشکافی کرده است. در حاشیه سند، یادداشتهای دستنویس دیده میشود که نشاندهنده گردش کار اداری در ساواک است. جملاتی نظیر «به عرض رسید»، دستوراتی برای «تکثیر» یا «ارسال به بخشهای مربوطه» و ملاحظات حفاظتی در این بخشها به چشم میخورد که نشان میدهد این گزارش در بالاترین سطوح تصمیمگیری آن زمان مطالعه شده است.
محورهای اصلی این گزارش به شرح زیر است:
۱. استراتژی و اهداف هستهای
گزارش با بررسی مفهوم «اتم در اسرائیل» آغاز شده و بلافاصله به تحلیل اهداف اسرائیل از ورود به گروه کشورهای اتمی میپردازد. این بخش احتمالا به دکترین بازدارندگی اسرائیل و تلاش برای تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه اشاره دارد.
۲. موقعیت جغرافیایی تأسیسات و مراکز علمی
سند لیست دقیقی از پایگاههای اتمی را ارائه میدهد که نشاندهنده دقت بالای بولتن اصلی است:
مراکز اصلی: نامهایی، چون دیمونا (Dimona)، ناحال، موریک و ریشون لجیون در این لیست به چشم میخورند.
مراکز علمی و دانشگاهی: بررسی بخشهای مختلف علمی از جمله دانشکده ریاضیات کاربردی، دانشکده فیزیک اتمی، الکترونیک و اشعه ایکس. همچنین به نقش دانشگاه عبری و مراکز اتمی در قدس (اورشلیم) و تلآویو اشاره شده است.
۳. جزئیات فنی و عملیاتی
بخش قابل توجهی از این گزارش به جزئیات سختافزاری اختصاص یافته است:
راکتورها: بررسی اختصاصی راکتور دیمونا (که قلب برنامه هستهای اسرائیل محسوب میشود) و همچنین راکتورهای بنی روبین و ناحال موریک.
تولید و مشخصات: این سند حاوی بندهایی درباره تولید مواد هستهای، مشخصات عمومی و علمی تجهیزات و همچنین مراکز آموزش تکنسینها در حیفا و سایر نقاط است.
۴. فعالیتهای برونمرزی و اسرار نظامی
در انتهای فهرست (تصویر دوم)، به دو موضوع بسیار حساس اشاره شده است:
فعالیتهای اتمی اسرائیل در خارج: که نشاندهنده رصد همکاریهای بینالمللی اسرائیل در حوزه هستهای است.
اسرائیل و اسرار بمب اتمی: بند ۲۰ سند به طور مستقیم به موضوع بمب اتمی اشاره میکند که نشان میدهد در سال ۱۹۶۸ (حدود یک سال بعد از جنگ شش روزه)، سازمانهای اطلاعاتی منطقه به شدت نگران دستیابی قطعی اسرائیل به سلاح هستهای بودهاند.
در ادامه تمامی صفحات این بولتن از نظر میگذرد:
